“Papa heeft een vriendin. Wist jij dat?”
Het is zondagavond. Je zoon gooit zijn tas in de gang, trekt zijn schoenen uit en zegt het terloops: “Papa heeft een vriendin. Ze was er het hele weekend. Wist jij dat?” Je wist het niet. En nu sta je in de gang met een kind dat op jouw gezicht probeert af te lezen wat hij ervan moet vinden.
Een nieuwe partner hoort bij het leven na een scheiding. Voor kinderen is het wel een grote verandering, en voor de andere ouder ook. Hoe het loopt, hangt minder af van wie de nieuwe partner is dan van de volgorde waarin iedereen het hoort en van wat jullie er als ouders over afspreken.
Eerst je co-ouder, dan de kinderen
Je hebt geen toestemming van je ex nodig om een nieuwe relatie te beginnen. Wel is het verstandig dat de andere ouder het van jou hoort, en niet van de kinderen. Een kind dat het nieuws moet overbrengen, zit meteen tussen jullie in.
Kijk wat jullie al hebben afgesproken. In veel ouderschapsplannen staat een afspraak over nieuwe partners, bijvoorbeeld dat jullie elkaar eerst inlichten voordat de kinderen iemand ontmoeten. Staat er niets, dan is dit een goed moment om het alsnog vast te leggen.
Houd het bericht kort en zakelijk. Je hoeft geen uitleg te geven over je relatie. Wat de andere ouder moet weten: dat er iemand is, wanneer de kinderen hem of haar gaan ontmoeten en wat er daarna praktisch verandert. Meer over die toon lees je in ons artikel over zakelijke communicatie tussen co-ouders.
Geef de ander tijd. Ook als de scheiding al lang geleden is, kan dit bericht hard aankomen. Een dag wachten op een reactie is geen onwil.
Wanneer vertel je het de kinderen?
Er is geen vaste termijn. Het bruikbaarste ijkpunt is of de relatie stabiel genoeg is om te blijven. Kinderen die net aan twee huizen gewend zijn, hebben er weinig aan om iemand te leren kennen die een paar maanden later weer verdwijnt.
Vertel het zelf, vóór de eerste ontmoeting. Kort, in gewone woorden en passend bij de leeftijd: dat je iemand hebt leren kennen, hoe diegene heet, en dat er voor hen niets verandert aan wie hun ouders zijn.
Vraag geen enthousiasme. “Je gaat haar vast leuk vinden” legt de lat hoog. Een kind mag er ook niets van vinden, of er boos om zijn.
Maak duidelijk dat ze het mogen vertellen. Een kind dat een geheim moet bewaren voor de andere ouder, draagt iets wat niet van hem is. Daarom is de volgorde zo belangrijk: weet de andere ouder het al, dan hoeft je kind niets te verzwijgen.
De eerste ontmoeting: klein beginnen
Kies iets korts op neutraal terrein. Een ijsje halen, een uur naar de speeltuin, een wandeling. Geen heel weekend en geen logeerpartij.
Bewaar de vaste momenten. De bedtijd, het voorlezen en de zaterdagochtend met z’n tweeën blijven voorlopig van jou en je kind.
Bouw het langzaam op. Eerst af en toe een middag, dan een keer mee-eten, pas later blijven slapen. Het tempo van het langzaamste kind is het tempo van het gezin.
Wat regel je praktisch met je co-ouder?
Zodra een nieuwe partner vaker in beeld is, komen er vragen die niets met gevoel te maken hebben en alles met organisatie. Het scheelt veel als jullie die vooraf beantwoorden.
- Halen en brengen. Mag de nieuwe partner de kinderen ophalen van school of bij de overdracht zijn? Weet de school wie er aan het hek kan staan?
- Opvoeden. De ouders maken de regels. Een nieuwe partner ondersteunt, maar straft niet en neemt geen grote beslissingen.
- Belangrijke momenten. Wie komt er naar het tienminutengesprek, de musical of de verjaardag? Spreek dit per gelegenheid af in plaats van het te laten gebeuren.
- Samenwonen. Een verhuizing of een nieuwe gezinssamenstelling raakt het zorgschema, de reistijd en soms de kosten. Meld het ruim van tevoren.
- Contact. Afspraken over de kinderen lopen tussen de ouders. De nieuwe partner is daarin geen tussenpersoon.
Leg vast wat jullie afspreken. Over een half jaar weet niemand meer precies wat er in dat ene telefoongesprek is gezegd.
Als de ander er moeite mee heeft
Je co-ouder hoeft je nieuwe partner niet aardig te vinden. Wat jullie wel van elkaar mogen vragen, is dat geen van beiden er in het bijzijn van de kinderen negatief over praat. Kinderen merken dat direct en voelen zich dan schuldig als ze het gezellig hebben gehad.
Komen jullie er samen niet uit, bijvoorbeeld over het moment van kennismaken of over de rol bij het halen en brengen, dan kan een mediator helpen om er een werkbare afspraak van te maken. Vaak is één gesprek genoeg.
Zo helpt Harmoneaz bij deze afspraken
Harmoneaz is de plek waar jullie als ouders alles over de kinderen bespreken en vastleggen, ook dit.
- Overleg per onderwerp — open een eigen onderwerp voor dit gesprek, los van school en vakanties. Verzonden berichten blijven staan, dus later is terug te lezen wat er is afgesproken.
- Ouderafspraken — zet de afspraak over kennismaken, halen en brengen bij jullie andere afspraken, zodat hij er over een jaar ook nog staat.
- Gedeelde kalender — beide ouders zien wie de kinderen ophaalt en wie er bij een schoolmoment is.
- Een ander persoon toevoegen — willen jullie dat een nieuwe partner kan meekijken, bijvoorbeeld in de agenda, dan kan die als ‘ander persoon’ aan de groep worden toegevoegd, met een kijkrol of een bewerkrol. Hebben beide ouders een account, dan moet de andere ouder die uitnodiging eerst goedkeuren.
Zo blijft het gesprek tussen jullie tweeën, en hoeven de kinderen het niet over te brengen.
Meer lezen (externe bronnen)
- Rijksoverheid — wat er in een ouderschapsplan staat
- Villa Pinedo — ervaringen en tips van kinderen met gescheiden ouders
- MfN (Mediatorsfederatie Nederland) — een mediator vinden
